Thiếu hụt kẽm là 1 vấn đề quan trọng đối với trẻ em và thiếu niên, đặc biệt ở các nước đang phát triển, tỉ lệ thiếu hụt kẽm nhẹ thực sự không được biết đến vì không có dấu hiệu hiệu lâm sàng và không có phương pháp chẩn đoán thích hợp .
Name:  download (4).jpg
Views: 0
Size:  5.5 KB
Nguyên nhân thiếu kẽm
- Chế độ ăn : do thức ăn ít kẽm hoặc do trong thức ăn có thành phần phytate và xơ cản trở hấp thu Zn
- Bệnh CROHN
-Bệnh xơ nang
- Bệnh hồng cầu hình liềm
- Bệnh lí gan : nặng và mạn tính .
- Nuôi ăn tĩnh mạch thiếu kẽm : hội chứng thận hư, đái tháo nhạt…
- Vận động viên
Đặc điểm lâm sàng của thiếu kẽm
Thiếu hụt kẽm nhẹ liên quan tới tình trạng giảm khả năng miễn dịch, giảm mùi vị, giảm thị lực ban đêm, giảm sản xuất tinh trùng. Thiếu kẽm nặng đặc trương bởi suy giảm miễn dịch nặng, nhiễm trùng tái đi tái lại, viêm da bóng nước, tiêu chảy và rụng tóc
Chẩn đoán
- Định lượng nồng độ kẽm trong huyết tương, trong tế bào, lympho , neutron, tóc…
- Thường dùng và dễ thực hiện : định lượng Zn huyết tương, gọi là thấp khi < 60 microgam/dL, lưu ý trong trường hợp giảm albumin máu.
- Thiếu kẽm nhẹ xét nghiệm kẽm huyết tương có thể vẫn bình thường.
- Giảm phosphatase kiềm
Điều trị
Bổ sung kẽm đường uống kéo dài 1-3mg/kg /ngày (zinc gluconate or sulfate).
- Chế độ dinh dưỡng : Vì cơ thể không tự sản và không có nơi dự trữ kẽm nên cần ăn nhiều các thực phẩm giàu chất kẽm hằng ngày.
- Nuôi con bằng sữa mẹ vì kẽm trong sữa mẹ được hấp thụ tốt hơn sữa công thức, sữa bò.
Ứng dụng của việc bổ sung kẽm trong một số bệnh thường gặp
Nhiều nghiên cứu tại các nước đang phát triển chỉ ra rằng việc bổ sung thường quy kẽm đường uống làm giảm được tần suất mắc bệnh tiêu chảy , tử vong liên quan đến tiêu chảy và viêm phổi.
Trong nhiều thử nghiệm giống nhau cũng thấy rằng bổ sung kẽm cho trẻ từ 2-5 tuổi ở các nước đnag phát triển làm giảm được tần suất viêm phổi khoảng 20 % và tiêu chảy 13% . Liều kẽm dùng trong nghiên cứu này khoảng 15- 140 mg kẽm nguyên tố/tuần .
WHO khuyến cáo 10 mg kẽm nguyên tố / ngày với tre < 6 tháng và 20 mg / ngày với trẻ > 6 tháng ở các nước đang phát triển bị tiêu chảy cấp , thời gian 10 – 14 ngày . việc bổ sung kẽm sẽ làm giảm được độ nặng và thời gian của cả tiêu chảy kéo dài và tiêu chảy cấp
Ngoài ra, Kẽm còn có vai trò hỗ trợ điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn. Tuy nhiên các tác dụng phụ bao gồm : vị khó chịu , buồn nôn là phổ biến , góp phần làm kẽm trở nên khó sử dụng ở trẻ em
Ngộ độc kẽm ít xảy ra, dùng với liều gấp 10 lần liều khuyến cáo mỗi ngày cũng không gây triệu chứng.
>>>Các bài viết khác : Rối loạn tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ